Әнші құм
Алтынемел ұлттық паркінде, Іле өзеніне жақын жерде, ұзындығы шамамен үш шақырым болатын үлкен бархан бар. Оны халық «Әнші құм» деп атайды. Бархан Үлкен және Кіші Қалқан тауларының аралығында жатыр, сондықтан алыстан-ақ көзге түседі. Оның биіктігі жүз метрден асады, ал беткейлері тік келеді, сондықтан төбесіне көтерілу оңай емес. Бархан маңында су мен көлеңке аз, жазда күн қатты ысиды. Сол себепті саяхатшылар мұнда таңертең немесе кешке қарай келуді жөн көреді.
Ауа райы құрғақ күндері бархан беткейімен құм төмен сырғығанда, ұзақ гуіл естіледі. Дыбысты анық есту үшін саяхатшылар бархан төбесінен төмен қарай сырғанап түседі. Бұл дыбысты біреулер ұшақтың үніне, енді біреулер органның әуеніне ұқсатады. Ғалымдардың бір тобы бұл құбылысты құрғақ құм түйірлерінің бір-біріне үйкелуімен түсіндіреді. Ал ылғалды күні түйірлер бір-біріне жабысып қалатындықтан, бархан үнсіз тұрады.
Шөлдегі бархандардың көбі желдің әсерімен жылдан-жылға орнын ауыстырып отырады. Ал «Әнші құм» ғасырлар бойы бір жерде тұр. Мұның себебі — бұл маңда жел әр түрлі бағыттан кезек соғады. Бір бағыттағы жел құмды алға итерсе, екіншісі оны кері қайтарады. Сөйтіп барханның пішіні аздап өзгергенімен, өзі бір орында қалады. Жел басылған тымық күндері құмның беті толқын тәрізді жұқа іздермен әшекейленеді.
Алтынемел ұлттық паркінде мұнан басқа да көрікті жерлер көп, оның аумағында құландар мен қарақұйрықтар да мекендейді. Дегенмен парктің ең танымал нысаны — осы бархан. Оның төбесіне шыққан адамның көз алдында Іле аңғары мен алыстағы таулар жайылып жатады. Мұндай үн шығаратын бархандар жер шарында сирек кездеседі. Олардың әрқайсысы — табиғаттың ерекше ескерткіші. Сондықтан саяхатшылардан барханның беткейін бұзбай, ұқыпты жүру талап етіледі. Табиғаттың бұл сыйын келер ұрпаққа бүтін күйінде жеткізу — бәріміздің міндетіміз.