Вопрос №17412

Бұрынғы Семей сынақ полигонының жалпы аумағы 18 мың шаршы шақырымнан асады. 1991 жылы полигон жабылғаннан кейін ғалымдар оның радиациялық жағдайын жүйелі зерттей бастады. Көпжылдық кешенді бақылау полигон аумағының басым бөлігі қауіпсіздік нормаларына сай келетінін көрсетті. Мұндай таза аумақтарды шаруашылық айналымына қосуға немесе жайылым ретінде пайдалануға болады. Дегенмен сынақтар тікелей өткен ошақтарда радионуклидтердің мөлшері әлі де аса жоғары. Мұндай сынақ телімдерінің топырағында плутоний, цезий және стронций сияқты радиоактивті элементтер жинақталған. Бұл элементтердің жартылай ыдырау кезеңі ондаған жылдан ондаған мың жылға дейін созылады. Сырт көзге бұл шектеулі жерлер қалыпты дала болып көрінгенімен, олар жасырын қауіп көзі саналады. Мұндай ошақтарда топырақты өңдеу немесе қазба жұмыстары жүргізілсе, қауіпті бөлшектер шаң түрінде ауаға көтеріліп, желмен таза аймақтарға таралуы мүмкін. Сонымен қатар өсімдіктер тамыры арқылы сіңірген радиоактивті заттар тағамдық тізбекке енеді. Сондықтан таза жерлерді шаруашылыққа пайдалануға рұқсат етілгенімен, қауіпті ошақтарда кез келген шаруашылық жүргізуге үзілді-кесілді тыйым салынады.