Шарын каньоны
Шарын шатқалы — Алматыдан шығысқа қарай екі жүз шақырымдай жерде, Шарын ұлттық паркінің аумағында орналасқан ерекше табиғи ескерткіш. Бұл алып шатқал өте ұзақ уақыт бойы табиғат күштерінің үздіксіз әсерінен түзілген. Оның ішіндегі ең әйгілі бөлігі — ұзындығы шамамен екі шақырымға созылатын «Қамалдар аңғары». Мұндағы қызыл түсті биік құздар ертедегі қамалдардың мұнаралары мен бағаналарын еске салады.
Бұл ғажайып бедердің қалыптасуына су мен жел эрозиясы басты себеп болды. Ертедегі қуатты су тасқындары мен өзен арнасы шөгінді жыныстарды біртіндеп шайып, терең сай-салалар қашаған. Оған қоса соққан желдер жұмсақ саз бен құм түйірлерін үгітіп, жартастарды түрлі мүсіндік пішіндерге айналдырған. Жел эрозиясы бүгін де тоқтаған жоқ: ол шатқал бетін үнемі өңдеп отырады.
Каньон қабырғалары біртекті тастан емес, түрлі дәуірлерде қалыптасқан сазды, құмды шөгінді жыныстардың қатпарларынан тұрады. Ғалымдардың пікірінше, қабаттардың ашық қызыл, қоңырқай және сарғыш реңктері олар түзілген кезеңдердегі климаттың әртүрлі болғанын көрсетеді.
Каньонның түбімен арынды Шарын өзені әлі күнге дейін сарқырай ағып жатыр. Ол Іле өзеніне құяды. Өзен жағасын бойлай сирек кездесетін соғды шетенінің тоғайы өседі. Табиғаттың осы қайталанбас мұрасын сақтау мақсатында шатқал аумағында автокөлікпен тек арнайы белгіленген жолдармен жүруге рұқсат етілген.