Су астындағы орман
Қайыңды көлі Солтүстік Тянь-Шань тауларында, Алматыдан шамамен 130 шақырым жерде, екі мың метрдей биіктікте жатыр. Атауы жағасында өсетін қайыңдардан шыққан. Бірақ көл басқа нәрсесімен әйгілі: тура су ішінен батып кеткен кемелердің діңгегіне ұқсайтын жалаңаш, сұр шырша діңдері көтеріліп тұр.
Көл әлі жас. 1911 жылы болған күшті жер сілкінісі әктас жартастарды құлатып, тас үйіндісі шатқалды бөгеп тастады. Үйіндінің арғы жағына еріген қар суы мен өзен суы жинала бастады да, аңғардың түбінде өскен шыршалы орманды су басып қалды.
Су астындағы ағаштар баяғыда шіріп кетуі керек сияқты еді. Алайда Қайыңды көлінің суы жыл бойы өте суық: жаздың өзінде алты градустан жоғары сирек жылиды. Мұндай суда шіру өте баяу жүреді, сондықтан діңдер жүз жылдан астам уақыттан бері тұр. Су бетінен қылқанынан айырылған ұштары ғана көрінеді, ал су астында бұтақтары жақсы сақталғаны сонша, сүңгуірлер мұнда қыста да келіп, мұздың астына сүңгиді.
Көлдің ұзындығы — шамамен 400 метр, кей жерлерде тереңдігі 30 метрге жетеді.