Алтын адам
1969 жылы Алматыдан шығысқа қарай елу шақырымдай жерде, Есік қаласының маңында археологтар Кемал Ақышевтің басшылығымен үлкен қорғанды қазды. Үйіндінің астындағы ағаш көрханадан олар сақ тайпаларынан шыққан текті адамның жерлеу орнын тапты. Сақтар — б.з.б. I мыңжылдықта осы далада өмір сүрген көшпелі тайпалар.
Жерленген адамның киімі төрт мыңнан астам алтын бөлшекпен қапталған. Басында аңдар мен жебелердің алтын мүсіншелері қондырылған биік шошақ бөрік болды, ал қасында қылыш пен қанжар жатты. Сондықтан бұл олжаны Алтын адам деп атады. Қаруға, ыдысқа және әшекейлерге салынған аң бейнелері — сақ өнерінің айрықша белгісі, оны аң стилі деп атайды.
Әсіресе шағын күміс тостаған құнды болып шықты: оған 26 таңбадан тұратын жазу түсірілген. Бұл таңбалардың қай жазуға жататыны жөнінде ғалымдар әлі бір пікірге келген жоқ.
Бүгінде Алтын адам — Қазақстанның нышандарының бірі. Қанатты қар барысының үстінде тұрған жауынгер кейпіндегі оның мүсінін Алматыдағы Тәуелсіздік монументінен көруге болады.