Аралдың тағдыры
Арал теңізінің тартылуы — XX ғасырдың ең ауыр экологиялық апаттарының бірі. Әмудария мен Сырдарияның суы егістікті суаруға шамадан тыс бұрылғандықтан, теңізге құятын су күрт азайды. Теңіздің айдыны бірнеше есе кішірейіп, суы тұздана түсті. Кеуіп қалған түбінен көтерілген тұзды шаң жел арқылы алыс өңірлерге тарап, адамдардың денсаулығына зиян келтіруде. Жағалаудағы ауылдарда ауыз судың сапасы нашарлап, балық шаруашылығы құлдырады. Бір кездегі порт қалалары бүгінде теңіз жағасынан алыс қалды. Бұрын кемелер жүзген айдынның орнында қазір құмды шөл жатыр, ал онда қалып қойған тот басқан кемелер сол апаттың куәсіндей.
Бірақ бұл — үкім емес. Көкарал бөгеті салынғаннан кейін Кіші Аралдың деңгейі көтеріліп, суы тұщыланып, балық қайта оралды. Жағаға балықшылар қайтып келді, балық өңдейтін кәсіпорындар қайта жұмыс істей бастады. Бұл өзгерістер ғалымдар мен жергілікті тұрғындарға үлкен үміт сыйлады. Бір кезде «теңіз енді қайтпайды» деп күдер үзген ауыл тұрғындарының жүзіне күлкі үйірілді. Бұл — адам табиғатқа қамқорлық жасаса, табиғат та жақсылықпен жауап беретінінің айқын дәлелі емес пе?
Ал біз не істей аламыз? Әрине, бір адамның күшімен теңізді қайтару мүмкін емес. Бірақ мыңдаған адамның шағын ісі қосылса, үлкен өзгеріс туады. Суды үнемдеу, ағаш отырғызу, экологиялық акцияларға қатысу — әрқайсымыздың қолымыздан келетін іс. Тамшылатып суару әдісін енгізу, суды үнемдейтін технологияларды дамыту сияқты бастамалар біздің қолдауымызды күтеді. Теңіз жылап тұр, оның көз жасын сүрту — біздің ортақ парызымыз. Ағаш отырғызу шараларына қатысқан әр жастың еңбегі — Аралға көрсетілген қамқорлық.
Қымбатты жастар! Аралдың болашағы сіздердің қолдарыңызда екенін ұмытпаңыздар! Бүгін үнемделген әр тамшы су ертең теңізге қайтып оралатын үміт екенін есте сақтайық.