Менің сыныптасым ағылшын тілінің ережелерін көп мұғалімнен де жақсы біледі, бірақ сабақта үндемейді. Оған сұрақ қойсаң болды, қып-қызыл болып, бір ауыз сөзбен жауап береді. Себебі түсінікті: ол қателесуден қорқады.
Мен ағылшын тілін үш жылдан бері оқып жүрмін. Бірде екі сөзді шатастырып, «зерігіп отырмын» деудің орнына «мен — іш пыстыратын адаммын» деп қалғаным есімде. Бәрі ду күлді. Кешке дейін ұялып жүрдім, сосын бір қызық нәрсені байқадым: ол қатені содан кейін ешқашан қайталамаппын.
Меніңше, мектеп бізді қызыл қаламнан қорқуға тым ұзақ үйретті. Тіл — бақылау жұмысы емес, құрал. Оны қолданбай меңгеру жағада отырып жүзуді үйрену сияқты мүмкін емес. Әрине, ережелер керек. Бірақ оқушы үш жыл бойы бірде-бір рет сөйлеп көруге батылы бармаса, оның білімі құлыптаулы сейфтегі ақша сияқты бос жатады.
Сондықтан мен сабақта қатесіздікті емес, батылдықты бағалар едім.