Бөтен атпен жасалған сапар
Ол 1835 жылы Абылай ханның ұрпағы болған сұлтан отбасында дүниеге келіп, бала кезінен даланың аңыздары мен әндерін тыңдап өсті. Омбы кадет корпусын бітірген жас офицер Орталық Азия халықтарының тарихымен, этнографиясымен және фольклорымен шындап айналысты. Ол қырғыздың «Манас» эпосының бір тарауын жазып алды, ал 1857 жылы Орыс географиялық қоғамына мүше болып қабылданды. 1858 жылы ол көпес киімін киіп, Әлімбай деген атпен сауда керуенімен еуропалықтарға жол жабық Қашқарға аттанды. Онда жарты жылға жуық болып, Шығыс Түркістанның тұрмысын, шаруашылығын, тілдері мен тарихын зерттеді, ал оралған соң шығыстанушы ғалымдар жоғары бағалаған толық ғылыми есеп жазды. Ол небәрі отыз жылдай ғана өмір сүріп, 1865 жылы қайтыс болды, бірақ оның қазақтың өткені мен мәдениеті туралы еңбектері әлі күнге дейін классика саналады.