Археологиялық олжалардың сипаттамасынан
Бұл мәдениеттің тайпалары Оңтүстік Оралдан Енисейге дейінгі, Қазақстанның басым бөлігін қамтыған ұлан-байтақ аумақты мекендеді. Олар жартылай жертөлелерден тұратын қоныстарда отырықшы өмір сүріп, ірі және ұсақ қара мал, жылқы өсірді, өзен бойындағы жерді кетпенмен өңдеді. Шеберлер Орталық Қазақстан мен Алтайда мыс кенін өндіріп, қола балқытты, одан пышақ, найза ұштарын, орақ, әшекей бұйымдар құйды. Ыдысты қолмен жасап, үшбұрыш, меандр, «шырша» тәрізді геометриялық өрнекпен безендірді. Өлгендерді шағын обалар астындағы тас жәшіктер мен қоршауларға ыдыс-аяқ, әшекейлерімен бірге жерледі. Жерлеу орындарынан соғыс арбаларының бөлшектері мен ат әбзелдері табылады. Мәдениет өз атауын алғашқы жерлеу орындары табылған Сібірдегі ауылдан алған. Археологтар оның жерлеу ғұрпымен ерекшеленетін бірнеше нұсқасын бөліп көрсетеді. Кейін осы негізде кейінгі қола дәуірінің, одан соң сақ заманының мәдениеттері қалыптасты.