Сұрақ №1273

Ақбөкен — мұрны ерекше дала антилопасы: оның жұмсақ мұрны пілдің қысқа тұмсығына ұқсайды. Жазда бұл мұрын табын жүгіргенде көтерілетін шаңды ұстап қалады, ал қыста аязды ауаны өкпеге жеткенше жылытып береді. Ақбөкендер мамонттармен бір заманда өмір сүрген, бірақ ХХ ғасырдың соңында өздері жойылып кету қаупіне тап болды. Басты қасірет браконьерлерден келді: қара базарда еркек ақбөкеннің мүйізі қымбатқа өтетін. Табындар тез сиреді: екі мыңыншы жылдардың басында Қазақстанда небәрі жиырма мыңдай ақбөкен қалды, ал одан бар-жоғы он жыл бұрын олардың саны жүздеген мыңмен есептелетін. Сол кезде ақбөкенді құтқару ісі шындап қолға алынды. Оны аулауға толық тыйым салынды, жаңа қорғалатын аумақтар құрылды, инспекторлар даланы жыл бойы аралай бастады, ал ғалымдар әр көктемде ақбөкендерді ұшақтан санайтын болды. Нәтиже күткеннен де асып түсті: 2023 жылға қарай ақбөкендердің саны екі миллионға жуықтады. Енді даланың алдында жаңа міндет тұр — жайылымды жабайы табындар мен үй малы арасында бөлісуді үйрену.